Innovatiepedia. Zo heet de innovatieagenda van Waterschap De Dommel.

Om de innovatieagenda 2009 van waterschap De Dommel gestalte te geven heeft PROVENPARTNERS een wiki als middel ingezet. De Innovatiepedia is vergelijkbaar met Wikipedia en speciaal voor het waterschap ingericht. Het doel was om innovatie tot succes te maken door een goede balans tussen innovatiepush en uitvoeringspull. Dat is gebeurd door invulling te geven aan de volgende voorwaarden:

• verbinden van ideeën en stakeholders aan de bedrijfsdoelen;
• bundelen van activiteiten door het prioriteren van ideeën;
• aandacht voor de marketing van innovatie binnen de organisatie;
• en het vieren van successen.

Lees hier de casebeschrijving. Druk op ‘full’ om de presentatie in volledig scherm te zien.

Het Nederlands Rode Kruis heeft PROVENPARTNERS gevraagd om meer regie te krijgen op de online activiteiten. Daarvoor zijn de online initiatieven van het Nederlands Rode Kruis onder de loep genomen en is een start gemaakt met het vertalen, analyseren, inventariseren en definiëren hiervan ten behoeve van een nieuw NRK Intranet, de vernieuwde corporate site en de andere initiatieven op internet.

Het informatielandschap van het Rode Kruis is in kaart gebracht, waaronder het internet (corporate site), de doelgroepensites, afdelingssites en de inzet van social media (LinkedIn, Hyves, Twitter en YouTube). Per platform zijn de visie, doelstellingen en strategie geformuleerd zodat die bijdragen aan de overkoepelende missie van het Nederlands Rode Kruis. Daarnaast is een managementdashboard opgezet voor het meten van het bereik en effect van de communicatie- en marketinginspanningen. Proven Partners heeft hiervoor een multichannel aanpak en doelgroepenbenadering ontworpen.

Wat kun je als gemeente met social media? Web 2.0 toepassingen bieden kansen voor de gemeentelijke dienstverlening, met name voor de communicatie, marketing en innovatie in samenwerking met externe stakeholders.

Neem bijvoorbeeld een grote gemeente in de Randstad, waarmee Proven Partners deze kansen concreet in kaart heeft gebracht. Deze gemeente is in permanente ontwikkeling, heeft de digitale dienstverlening (e-government) sterk verbeterd en zoekt naar manieren om de sociale technologie te benutten.

Het doel hiervan is zowel het verbinden van nieuwe doelgroepen aan de gemeente als het ondersteunen van de ambities voor de komende jaren. Deze ambities zijn ondermeer het streven naar de beste dienstverlening voor de burgers door meer de dialoog op te zoeken (participatie), een uitstraling als beste werkgever voor nieuw personeel en een verdergaande samenwerking met de regionale partners. In een brainstorm zijn de beste kansen verkend. Per initiatief is een plan van aanpak opgesteld. Een interessant initiatief is het publiek betrekken bij een festival met hedendaagse kunst, dans, theater en muziek.

Hiervoor wordt met eenvoudige middelen een interactieve community gecreërd met Hyves als vertrekpunt, waar mensen kunnen meedenken en doen. Hierbij kunnen ze aangeven waar de straat optredens plaatsvinden, welke optredens ze willen zien en feedback geven op de optredens. De kracht van deze aanpak is een nieuwe manier van festival promotie door het overbrengen van een gevoel en ervaringen, wat kan met YouTube filmpjes, performance previews en artist impressions.

Dit is slechts één voorbeeld van de impact van social media. Gedecentraliseerde bottom up initiatieven zijn makkelijk op te starten en de kosten hiervan zijn erg laag. Dankzij de makkelijke uitwisseling van informatie ontstaat met deze technologie een krachtig instrument voor de organisatie en coördinatie van groepen mensen. De burger krijgt de kans zowel zijn mening als zijn/haar stem te laten horen. Deze ontwikkelingen hebben diepgaande gevolgen voor de overheid en haar dienstverlening. Het fragment van film Us Now (zie onder) verbeeld deze ontwikkeling.

Zoals duidelijk is, zorgt social media voor de empowerment van burgers. Zij organiseren zich niet meer zoals vroeger via het maatschappelijk middenveld zoals de vakbonden. Mensen organiseren zich rond thema’s en belangen, zoals hun eigen buurt, of geluidsoverlast. Daardoor verandert de relatie tussen de burger en overheid aanzienlijk. Dit heeft ook voordelen voor gemeenten. Sommige vraagstukken zijn te complex om binnen de gemeente zelf op te lossen. Of vergen draagvlak van bewoners in een vroeg stadium. Gezien het economisch getijde en de bezuinigingen kunnen gemeenten juist hier op efficiënte wijze gebruik maken van de collectieve denk- en participatiekracht van burgers. Samen sta je natuurlijk veel sterker.

Dat vergt wel lef van gemeenten. Haal beleidsvraagstukken uit de achterkamertjes en zet de deuren open voor betrokkenen. En dat heeft consequenties voor de manier van werken. Functies, taakverdelingen, coördinatie en de stijl van leiding geven verschuiven mee, van een hiërarchische structuur naar een netwerk waar procesbegeleiding een belangrijke vaardigheid is. Dit vergt de nadruk op andere competenties van ambtenaren en gedeeltelijk een andere inrichting van de organisatie als geheel.

De vraag is daarom niet of je als gemeente wel of niet moet twitteren… Juist de dialoog aangaan en samenwerking zoeken over de grenzen heen waar iedereen aan kan bijdragen creëert meerwaarde. Neem bijvoorbeeld het schoolvoorbeeld van participatie, Verbeter de Buurt, winnaar van de E-Participatie Awards 2009 in de categorie Samenleving. Waarom wint dit initiatief? Allereerst omdat burgers op een simpele, gebruiksvriendelijke, transparante wijze betrekt bij het verbeteren van buurten. Burgers plaatsen een melding of een idee in Google Maps en gemeenten kunnen reageren op een melding die geplaatst is. Op die manier ontstaat er een directe dialoog tussen gemeenten en hun burgers. Via Twitter en per e-mail is het mogelijk om meningen en ideeën van gebruikers te delen met de makers van verbeterdebuurt.nl.

De procesarchitectuur van samenwerking in participatie met burgers is belangrijk, want vertrouwen is langzaam opgebouwd en snel verloren. Vooraf de spelregels definiëren, duidelijkheid scheppen over de aanpak, de uiteindelijke besluitvorming en wat met bijdragen wordt gedaan is van essentieel belang. Let daarom naast de kansen ook op de risico’s bij participatie en de inzet van social media.

Proven Partners heeft veel ervaring opgedaan met de inzet hiervan binnen het bedrijfsleven en diverse gemeenten. Wil je meer weten over de kansen met social media voor de communicatie, marketing en innovatie in samenwerking met externe stakeholders? Neem dan vrijblijvend contact op met Tom Verhoeve.

Sociale media bieden een interactief platform voor gebruikers die met uiterst toegankelijke communicatie technologie onderling informatie uit kunnen wisselen. Content kan door eenieder worden ontdekt, gelezen, gedeeld en veranderd. Kenmerkend voor sociale media is de verschuiving van monoloog naar dialoog. Social media wordt steeds meer mainstream in 2009, blijkt uit een evaluatie van Allyson Kapin van Fastcompany.

Ook politici benutten vaker social media in de communicatie met kiezers. Terzake, de variant van 2Vandaag bij onze zuiderburen, meldde onlangs dat Belgische politici massaal gebruik maken van Facebook. Meer dan de helft van 200 gescreende parlementsleden heeft een profiel tegenover 1 op de 6 Belgen. Ze tonen hun persoonlijk leven met foto’s van familie, vrienden en feestjes. Het moet kunnen, is modern en spreekt bovendien de kiezer aan. Sociale netwerksites zijn belangrijk, want ze vergroten het bereik en de kiezer wordt zo op verschillende manieren aangesproken. En vrienden worden is makkelijk, toont Terzake aan. Na één dag heeft de verslaggeefster een imposant politiek netwerk opgebouwd van twintig politici (van de dertig uitnodigingen).

Net als bedrijven gebruiken politici de populariteit van sociale netwerken om met hun doelgroep in contact te komen. Gebruikers ervaren dit enerzijds als interessant, maar zijn beduidend op hun hoede voor ‘vriendjespolitiek’. Toch kan het participeren in sociale netwerken bijdragen aan de marktwaarde van politici, zeker wanneer echte communicatie met betrokkenen goed wordt gearrangeerd.

Ook wie niet meedoet, voelt dat het moet. ‘Facebook is zo belangrijk geworden dat we de komende vijf jaar allemaal erop moeten als onderdeel van de campagnestrategie’, vertelt een Belgische politicus. Hij zit zelf nog niet op Facebook, maar zal zijn koudwatervrees moeten overwinnen. In Nederland zijn voornamelijk linkse politici zijn actief op de netwerksite Hyves, blijkt uit een onderzoek van de weblog Hyped.

Politieke organisaties hebben echter een gefragmenteerde omgeving die om meer direct en persoonlijk contact vraagt en daar gaat veel tijd in zitten. Volgens Forrester is het van belang eerst een ‘social strategy’ te formuleren willen bijdragen op sociale netwerken tot een gewenst resultaat leiden. Het bedrijven van (politieke) marketing vraagt om het maken van duidelijke strategische keuzes teneinde de juiste doelgroepen te bereiken. Daarvoor is een integrale aanpak geen overbodige luxe.

Waarschuwing!! Deze blog is voor kenners. Het Nederlands Architectuur Forum organiseerde afgelopen woensdag 24 juni de Naf Insight in het NBC vergadercentrum in Nieuwegein. Centraal stond het thema ‘Web 2.0 in de Enterprise: implementatie, inrichting, veiligheid en toepassingen van Web 2.0’. Hier presenteerden grote spelers zoals IBM, Adobe, Microsoft en Sun Microsystems hun initiatieven op dit gebied.

In een notedop kregen de genodigden een kijkje in elkaars keuken op Web 2.0 gebied; mogelijk gemaakt door én voor elkaar. Wat dat betreft doet het event zijn naam eer aan. (Hopelijk komt daar de volgende editie verandering in, wanneer het evenement meer naamsbekendheid heeft). Wat het niet minder interessant maakt de verscheidene invalshoeken eens kort naast elkaar te zetten. Je zou mogen aannemen dat ‘emergent technology’ op verschillende wijzen opgepikt wordt. Ik zal daarom enkele bijzonderheden bespreken van het aanbod.

Natuurlijk doe ik mee aan het prediken voor eigen parochie, dus we starten bij de eigen presentatie door Tom Verhoeve. Daarin kwam allereerst de ontwikkeling van het jagerstijdperk tot de huidige kenniseconomie aan bod. We zijn beland in een tijdperk waarin de aarde weer plat is en zijn verbonden als nooit tevoren in de global village. Informatiestromen nemen exponentieel toe en de techniek helpt ons anyplace en anytime toegang te verschaffen tot onze persoonlijke informatiebronnen én die van het bedrijf. Dit heeft z’n weerslag op de mens, organisatie, de werkplek en het informatielandschap waarin we ons bewegen. De digitale wereld is zowel een hulpmiddel als verlengstuk van ons leven. Verhoeve toonde dit aan met praktijkcases uit de semi-overheid zoals Waterschap De Dommel, Vereniging Nederlandse Gemeenten en de Rijksoverheid.

Technologie lijkt de belangrijkste facilitator van verandering binnen dit tijdsgewricht. Vanuit ICT-perspectief bezien zal dit geen vreemde veronderstelling zijn. Microsoft benadert het ‘Nieuwe Werken’ vanuit eenzelfde visie; de leest waarop de eigen producten zijn geschoeid. Interessant zijn vooral de architectuur-bril waarmee de werkelijkheid in standaard format wordt gegoten. Mensen worden persona’s, werk wordt uitgevoerd in scenario’s. Gezegd moet worden dat deze technologisch gefundeerde aanpak Microsoft een aardig palet geïntegreerde technische diensten oplevert die nog geen equivalent hebben in de Open Source wereld. De vraag is: hoe lang nog?

Kijken we naar IBM, dan is hier sprake van een focus op de impliciete kennis. Onder klinkende namen als W3 search, Thinkplace en Lotus Connections wordt getracht hier meer grip op te krijgen. En de markt smult ervan: IBM zit momenteel op haar gouden eieren en bespaart ondertussen intern een aardige duit met de eigen technologie. Sun Microsystems doet hetzelfde maar dan anders. Met oog voor de sociale aspecten van communities springt deze aanbieder eruit. ‘Are you a bridge or a hub?’, stelde Peter Reiser. Vernieuwend bleek vooral de methodiek om Community Equity in kaart te brengen. Hoeveel geld is uw community waard?

Adobe troeft de competitie de loef af met een integratie van Rich Interface Applications. Daarbij staat de gebruiker centraal en wordt sneller geholpen (meer aankopen te doen) door gebruik van visuele applicaties. Visualisaties helpen de complexiteit van data te reduceren én lokken de potentiële klanten naar binnen.

Neutraler van toonzetting was het onderzoek van Robert Slagter van Novay naar het gebruik van Twitter. Alhoewel twee maanden onderzoek binnen een bedrijf met 16 mensen nog geen wetmatigheden boven tafel krijgt wat betreft gebruik en effecten van microbloggen, waren een aantal resulaten het vermelden waard. Medewerkers weten vooral meer over elkaars hobbies! Ronduit slecht blijkt Twitter (let wel: bij intern gebruik in een kleine onderzoeksgroep binnnen kort tijdsbestek) om experts eruit te vissen of voor de informatieopslag. De verbondenheid neemt wel toe, of zoals Slagter het mooi verwoordt: ‘Twitter is het smeermiddel in de kennisfabriek’. En zo passeerde in rap tempo de ene presentatie na de andere.

Mocht je vertwijfeld gestemd zijn na het lezen van deze blog; bedenk dan dat er niets boven onafhankelijk advies gaat! Opscheppen over de eigen prestaties is natuurlijk niemand vreemd en jongens onder elkaar zeker niet. Wat wellicht te verklaren is aan het feit dat slechts één vrouw aanwezig was op het event. Dames, komt alstublieft volgend jaar in grote getallen, we kunnen jullie niet missen!

Volgeboekt! Wie nog twijfelt aan de populariteit van Web 2.0 onder ambtenaren moet zijn mening rigoreus bijstellen. Zeker na de Werkconferentie Overheid 2.0 die donderdag 4 december gehouden is in de Jaarbeurs van Utrecht. Dit jaar zijn door staatssecretaris Bijleveld van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties voor het eerst de eParticipatie Awards uitgereikt voor de beste online initiatieven vanuit de overheid en maatschappij.

RotterdamIdee eindigt als eerste in de categorie Overheid, omdat het burgers de mogelijkheid biedt mee te beslissen over verbeteringen in hun gemeente. Daarvan is op ruime schaal gebruik gemaakt en andere gemeenten kunnen deze aanpak eenvoudig overnemen. Buurtlink wint in de categorie Samenleving, omdat het een kant-en-klaar pakket biedt voor het inrichten van een eigen buurtwebsite. Het maakt gebruik van vele bestaande functies en door de indeling op postcode kunnen burgers elkaar gemakkelijk vinden.

Maar de grootste prijzenknallers van de dag, waren de drie maal 25.000 euro voor nieuwe ideeen waarvoor het ministerie van Binnenlandse Zaken een beroep op de creatieve denkkracht van burgers, ondernemers, en ambtenaren. Tijdens de werkconferentie is door de deelnemers gestemd. Het initiatief Hulp bij dit formulier (www.hulpbijditformulier.nl)is op de eerste plaats geindigd.

Kortom, de overheid is helemaal into Web 2.0 getuige ook de publicatie van het boek Ambtenaar 2.0 geschreven door Davied van Berlo. In zijn trendpresentatie sprak Van Berlo over de noodzaak van de overheid te veranderen door de technologische ontwikkelingen. ‘Web 2.0 staat voor open, sociaal en de gebruiker staat centraal’, vertelde hij de aanwezigen. ‘De overheid moet veranderen, wat moeilijk is, ook voor de ambtenaren zelf.’ De vooruitstrevende ambtenaar ziet verschuivingen in de relatie met de burger, de interne organisatie en het werk van ambtenaren.

De ambtenaar wordt procesbegeleider, want er zit nu eenmaal meer kennis buiten de muren van de organisatie dan daarbinnen. Informatie kunnen vinden en mensen erbij betrekken vergt andere vaardigheden. En andere organisatiekenmerken. Horizontale netwerken, meer ruimte voor creativiteit en de dialoog met de burger. Hoe ga je dat aansturen als manager?

Gedurende de werkconferentie wordt duidelijk dat Web 2.0 de ambtelijke gelederen nog lang zal bewegen. De overheid staat aan het begin van een groot avontuur waarvan de uitkomst nog onzeker is. Van Berlo zegt dan ook: ‘Er zijn geen standaard antwoorden voor deze ontwikkelingen. Wat we kunnen doen is onderzoeken, discussieren en experimenteren!’ Dat daarbij een frictie zal ontstaat tussen oud en nieuw neemt men op de koop toe. Dat zorgt natuurlijk ook voor de benodigde glans.