Leeropbrengsten ‘Laptop per leerling’
Geef alle leerlingen een laptop en het onderwijs wordt een stuk beter. Dat zou nog eens wat zijn! Dat de werkelijkheid wat genuanceerder ligt, bewijst het pionierswerk van de Meppelse scholengemeenschap Stad+Esch. Daar is dit schooljaar het onderwijsconcept ‘Eén- laptop-per-leerling’ van start gegaan. In opdracht van Kennisnet heeft Proven Partners onderzoek gedaan naar de leeropbrengsten van dit initiatief. De werkboeken zijn vervangen door digitale leermaterialen en een elektronische leeromgeving. Gedurende drie maanden zijn de bevindingen onderzocht van de 3e jaars leerlingen die het vak Engels volgen met de laptop. Daarbij is specifiek aandacht geschonken aan de randvoorwaarden en leeropbrengsten.
(meer…)
Homo Zappiens, opgroeien, werken en leren in een digitaal tijdperk
De toekomst is al begonnen. En voor wie een vooruitziende blik hierop wil werpen, is het boek Homo Zappiens een aanrader. Sinds begin jaren negentig groeien kinderen op in het digitale tijdperk. De eerste generatie voor wie technologie niets nieuws is, maar juist een vanzelfsprekendheid. De snelheid en het gemak waarmee de Homo Zappiens met allerhande gadgets spelen en hun (sociale) leven verrijken, biedt stof tot nadenken. En deze generatie sijpelt langzaam binnen in alle gelederen.
Inmiddels zijn meer boeken verschenen over deze ‘digital natives’ of de ‘Generatie Einstein’ waarin uit de doeken wordt gedaan hoe deze generatie opgroeit te midden van een beeldcultuur, waarin ze veelvuldig gebruik maken van ict-hulpmiddelen waardoor ze sneller, slimmer en socialer in de wereld staan. Technologie als tweede huid, zoals Wim Veen het stelt. Wat anders is aan het vervolg op het eerder verschenen Engelstalig ‘Homo Zappiens; growing up in a digital age’ is de diepere verkenning van consequenties die de huidige ontwikkelingen hebben op de sectoren overheid, bedrijfsleven en onderwijs.
Omgaan met vernieuwing en verandering is van alle tijden. Het vergt wel ervaring en inzicht om de achterliggende processen en patronen te kunnen duiden en benutten. Daartoe waagt het boek een dappere poging. Op basis van concrete voorbeelden uit de drie sectoren en een beschouwing vanuit de wetenschappelijke literatuur wordt helder wat de invloed is van bijvoorbeeld Web 2.0 en de toenemende informatisering op ondermeer organiseren, (collectief) leren en besturen. Ook de noodzakelijke competenties die ontwikkelt moeten worden komen aan bod. En daarin kunnen we nog wat afkijken van de Homo Zappiens die zelf hun virtuele bestaan als logische uitbreiding van hun fysieke realiteit beschouwen en spelenderwijs hun mogelijkheden ontdekken.
Wat betekent dit voor de overheid, bedrijfsleven en onderwijs? In het boek komen enkele essenties naar voren die de huidige tendens kenmerken: meer interactie met de omgeving, participatie van ‘de gebruiker’, delen van kennis, toenemende transparantie, werken in netwerken en het streven naar gemeenschappelijke waardecreatie. De techniek fungeert als katalysator voor deze ontwikkelingen en stelt ons in staat slimmer te denken, leren en (samen)werken. Dat is een voordeel in deze kenniseconomie waarin veel waarde wordt gehecht aan innovatie. De in het boek beschreven praktijkexperimenten schetsen daar een aardig beeld van en geven een voorproefje op de toekomst. En met die inzichten kun je zeker je voordeel doen!
Homo Zappiens, de ultieme droom voor IT-managers?
“Leuk en verfrissend.” “Er zaten een paar mooie eyeopeners in, waar ik zeker wat mee ga doen.” Dit waren enkele van de vele reacties die we hebben ontvangen op de presentatie van Leo van de Vorst. Hij sprak op het 13e ITSMF Jaarcongres over een nieuwe globale trend: de Homo Zappiens.
Er is een nieuwe lerende generatie aan het onstaan: de Homo Zappiens, aldus professor Wim Veen van de TU Delft. Deze nieuwe generatie is volledig opgegroeid met het web en leert fundamenteel anders dan de oudere generaties. Dit heeft ook consequenties voor het bedrijfsleven, de Homo Zappiens druppelt nu de organisaties binnen. En dit levert nieuwe vragen op: Hoe houden we vernieuwing beheersbaar? Hoe kunnen we ze boeien en binden? Hoe sturen we op productiviteit? Speelt dit ook in uw organisatie? Leo is ingegaan op de uitkomsten van een enquete die door de deelnemers vooraf is ingevuld. (meer…)
Verslag seminar Homo Zappiens
“Ruim tien jaar geleden begon ik bij een bedrijf waar ik moest vragen of ik alsjeblieft een e-mailaccount mocht. Het vergde wat overtuiging, maar na twee maanden had iedereen een e-mailadres”, vertelt Ton Zijlstra (expert Social software) met een knipoog. “Recent is iemand bij een ministerie weggegaan omdat hij geen internet op zijn werkplek had. ‘Hoe kan ik dan mijn werk doen?’, vroeg de werknemer en nam vervolgens ontslag.”
De moraal is duidelijk: het bedrijfsleven kan niet om de technologische ontwikkelingen heen. Niet alleen raken werknemers gewend aan de IT-faciliteiten, ook de meerwaarde ervan wordt langzamerhand ontdekt. Web 2.0 toepassingen zijn in zwang, zo blijkt ook uit McKinsey’s global survey How businesses are using Web 2.0. Meer dan driekwart van de ondervraagde CEO’s is van plan de investeringen in technologische trends die de samenwerking bevorderen zoals sociale netwerken en webdiensten te vergroten. Geen trein die je je kunt veroorloven te missen, kunnen de deelnemers concluderen uit de verhalen van Ton Zijlstra en Wim Veen (auteur van het boek Homo Zappiens en professor aan de Technische Universiteit Delft).
(meer…)
Seminar Homo Zappiens: Aan het werk!
Afgelopen maandag vond de eerste sessie plaats. Met een gevarieerde groep mensen beleefden we een inspirerende
dag. Gezamenlijk onderzochten we hoe de beschikbaarheid van nieuwe media effect heeft op hoe we werken, leren, en omgaan met informatie. Prof. Wim Veen van de TU Delft verzorgde de aftrap door te laten zien hoe kinderen, in antwoord op wat er mogelijk is, met de wereld om zich heen omgaan, en hoe hun gedrag daarbij anders is (slides). Wims situatieschets bleek niet alleen herkenbaar bij kinderen, maar ten dele ook in de eigen werkomgeving. De achterliggende veranderingen werden vervolgens nader belicht door Ton Zijlstra (Slides). De Homo Zappiens en Web2.0 zijn een kwalitatief antwoord op de kleiner wordende wereld, en de toegenomen snelheid en hoeveelheid informatie. Ter illustratie liet Ton vervolgens zien hoe die kwalitatieve veranderingen in zijn eigen werk vorm krijgen gedurende een doorsnee werkdag. (meer…)
‘Nieuw Leren’ bijeenkomst een succes
Het is op zich wat paradoxaal om met vijftig mensen in een klassieke collegezaal met aan de grond geschroefde stoelen een uur te gaan zitten luisteren naar de presentatie van prof. Wim Veen (TU Delft) over ‘het nieuwe leren in organisaties’ waarin juist het tegenovergestelde wordt besproken. Een plezier was het niettemin!
Vol passie verhaalde Wim Veen over de veranderde (digitale) wereld waarin jongeren van nu opgroeien, en de effecten die dat heeft op hoe ze zich de wereld eigen maken. Hij noemt hen Homo Zappiens, wij de Kennisreiziger. Opererend in netwerken, niet-lineair en multi-taskend lossen ze de problemen op waarvoor ze zich gesteld zien. Niet alleen onze onderwijsinstellingen zijn nog niet echt ingericht op die nieuwe realiteit, die voor onze kinderen een gegeven is, maar ook de organisaties waarin we werken zullen veranderen onder invloed van de nieuw instromende medewerkers.
In de panel-discussie na de presentatie van Wim Veen, was het woord aan enkele leerlingen en studenten, en enkele jonge medewerkers van bedrijven. Zij beschreven hun realiteit van alledag, en reageerden op vragen uit de zaal en op elkaar. In mijn rol als moderator van de discussie had ik een eenvoudige middag. Vol energie werd er doorgediscussieerd tot het eind van de beschikbare tijd. De borrel was daarna het toneel voor het vervolg van intensieve uitwisseling.
Het viel me op dat de jongeren in veel van hun antwoorden uitgingen van intrinsieke motivatie, en hun sociale relaties centraal stelden als informatiefilter (‘dan vraag ik gewoon iemand die ik ken om hulp’). Vanuit de ‘andere’ kant van de zaal gingen veel van de vragen juist over informatie-objecten en het beoordelen van de ‘objectieve’ kwaliteit ervan, terwijl bij de jongeren dus informatie op zich geen primaire rol speelde maar de sociale context waarin die informatie werd gedeeld.
Het een is daarbij wat mij betreft niet beter of slechter dan het ander, maar ‘slechts’ een gegeven verandering die we een plek moeten geven in onze organisaties. Er wordt een beroep gedaan op ons verandervermogen, en dat is zoals ook in de zaal werd opgemerkt op zich niets nieuws. Dat is dan ook de richting die we als follow-up willen inslaan. Binnen onze community of practice de Kenniscirkel zullen we naast napraten over de bijeenkomst ook inventariseren hoe binnen onze verschillende organisaties ontwikkeling nu is vormgegeven. Om vervolgens in een verdiepingssessie de vraag te stellen hoe een ‘New Academy’ er uit zou zien, en welke van de huidige ontwikkel-interventies dan wel of niet zullen veranderen.
Zie ook de videobeelden die Hans Mestrum on-line zette, of lees de terugblik van panellid Elmine Wijnia (die ook foto’s in deze posting maakte). De sheets van de presentatie van Wim Veen zijn als powerpoint file te downloaden.

