De praktijk bezien vanuit sturing en ruimte
Het kabinet krijgt veel kritiek en zelfs moties van wantrouwen uit onverwachte politieke hoek. De voornaamste klacht is het ontbreken van daadkracht; er gebeurt niks, ze stellen 20 commissies aan die bezuinigingen moeten gaan onderzoeken en ondertussen regeren ze vrolijk niet verder.
Bezien vanuit het maximaliseren van sturing en ruimte is dit een bijzondere situatie. Om positief te beginnen zoeken vele mensen in hun organisaties naar meer ruimte voor ontwikkeling van talenten. Juist het maximaliseren van ruimte is een onderwerp dat vele mensen weet te enthousiasmeren. Het instellen van 20 commissies die alles mogen onderzoeken zonder taboes, zonder politieke sturing is een prachtvoorbeeld van maximaliseren van ruimte.
Het is flauwekul dat hier zoveel kritiek op komt. Laat de commissies samen komen tot nieuwe inzichten, oordelen uitstellen, afstanden overbruggen en komen met baanbrekende voorstellen waar Nederland haar toekomst weer helemaal mee veilig kan stellen. Geef ze de ruimte om serieus hun werk te doen, geen kaders vooraf en neem ze vooral heel serieus als ze straks met doorwrochte analyses en serieuze aanbevelingen komen. En het feit dat ze dit combineren met het uitstellen van maatregelen om de ontluikende economie niet in het moeras te duwen wordt door iedereen omarmt. Wauw, maximale ruimte optima forma!
De kritiek is echter natuurlijk ook deels terecht. Op het maximaliseren van sturing zie ook ik nauwelijks beweging en ontbreekt daadkracht. De kunst is om sturingsmaatregelen te nemen zonder op ruimte in te boeten. Volgens mij zijn hiervoor vele mogelijkheden, waarbij de keuze sterk afhankelijk is van je politieke voorkeur. De discussie over nut van hoofddoekjestax, korten koningshuis, JSF en hypotheekrente aftrek wil ik hier mijden. Maar in algemene zin heb ik wel een voorstel voor een sturingsmaatregel die denk ik breed gedragen zou worden.
Start eerder met bezuinigingen op een paar onderwerpen waar je je als coalitie hard voor maakt. Dit is dan een prelude voor de harde bezuinigingen vanuit de 20 commissies, zodat we de geesten alvast voorbereiden op wat nog gaat komen. Verwachtingsmanagement zogezegd.
Om de economie een impuls te geven wordt dit bedrag komend jaar niet gebruikt voor verminderen tekort, maar eenmalig extra geinvesteerd in onderwijs en innovatie. Alle partijen maken zich hier hard voor, dus ik verwacht hierop weinig weerstand.
Mijns inziens een mooi voorbeeld van een sturingsmaatregel die wordt toegevoegd aan de maximale ruimte. Met enige fantasie denk ik dat er best meer te verzinnen zijn. Wie volgt?
