Gemeente Bernheze vergroot haar strategisch vermogen

De gemeente Bernheze is afgelopen periode aan de slag gegaan met het vergroten van haar strategisch vermogen. De aanleiding hiervoor is de uitkomst van een diverse onderzoeken: maak scherpe(re) (bestuurlijke) keuzen en ontwikkel een strategische blik in wisselwerking met het bestuur.

Leo van de Vorst en Jos Breas (Proven Partners) hebben in de rol van sherpa de bestuurlijke en ambtelijke organisatie ondersteund in de reis naar een vergroot strategisch vermogen. De PAR-aanpak is gebruikt als houvast (zie afbeelding 1). Ten eerste is de huidige strategievoering uitgebreid verkend (Positie). Vervolgens is er samenhang aangebracht in alle doelen, thema’s en activiteiten. Daarnaast zijn er speerpunten benoemd en verder verdiept (Ambitie). Tot slot zijn er acties in gang gezet om de ambitie waar te maken (Reis). 

PAR aanpak

Afbeelding 1: PAR-aanpak

 

Voeden en uitdagen

Uit de positiebepaling bleek dat het bestuur en de ambtelijke organisatie elkaar onvoldoende voeden en uitdagen. Hierdoor is er te weinig sprake van een gezamenlijke visie en ontbreekt een heldere strategische koers. Medewerkers en bestuurders missen als gevolg hiervan de organisatorische en bestuurlijke focus en prioritering, welke richting geeft in het dagelijkse werk. Het strategisch vermogen van de gemeente dient daarom versterkt te worden (zie afbeelding 2).

model-strategisch-vermogen

Afbeelding 2: model strategisch vermogen

 

In verschillende werksessies met MT, College B&W en de Raad is het belang van voeden en uitdagen gedeeld en middels een rollenspel geoefend. Deze eerste stappen werden door de deelnemers ervaren als een versterking in de onderlinge relatie en een opmaat naar een vergroot strategisch vermogen van Bernheze.

Van versnippering naar (strategische) samenhang

Uit de positiebepaling kwam verder naar voren dat er binnen de gemeentelijke organisatie een wildgroei is aan lijstjes met doelen, thema’s, budgetposten, projecten en activiteiten. Deze versnippering heeft ertoe bijgedragen dat sommige medewerkers individualistisch én op basis van de “waan van de dag” zijn gaan handelen. Om dit patroon te doorbreken is één doelenboom voor Bernheze opgesteld die alle andere lijstjes overbodig maakt. Twee uitgangspunten hierbij waren:

  • De bestuurlijke- en ambtelijke doelen komen samen in één doelenboom;
  • Deze doelen worden opgedeeld in reguliere doelen, welke een meerderheid van het werk beslaan (70%) en verbeter-/vernieuwdoelen, gericht op ontwikkeling en innovatie (30%).

 Om de juiste keuze te maken is in een aantal sessies met MT, College B&W en Raad een toetsingskader ontwikkeld. Het belang/de ambitie van het thema, de mate waarin het thema goed op orde is en de mate waarin het thema bijdraagt aan het unieke profiel van Bernheze waren de drie belangrijkste toetsingskaders. Na een aantal verbeterslagen zijn alle thema’s gecategoriseerd en is de doelenboom voor Bernheze ontstaan (zie afbeelding 3). Dit heeft gezorgd voor strategische samenhang, herkenbaar en werkbaar vanuit bestuurlijk en ambtelijk perspectief.

doelenboom-bernheze

Afbeelding 3: doelenboom Bernheze

 

Van samenhang naar focus

De volgende stap was het aanbrengen van focus in de bestuurlijke thema’s en ambtelijke organisatie. Hiervoor zijn drie speerpunten benoemd, welke in de doelenboom te herkennen zijn als oranje bollen. Door Raad en College is in eerdere discussies het belang van Recreatie, Wonen en Landbouw voor de gemeente Bernheze vastgesteld. Echter de mate waarin erop ingezet moet worden is wisselend, gezien de huidige situatie (hoe goed doen we het thema al?) en het ambitieniveau (waar willen we met het thema naar toe?). Om die reden is het versterken van de regionale samenwerking op het gebied van recreatie nadrukkelijk benoemd door de Raad als speerpunt. Landbouw en Wonen worden opgepakt als bestuurlijke aandachtspunten. Daarnaast zijn naar aanleiding van de evaluatie van het bestuursprogramma nog een aantal thema’s vastgesteld welke prioriteit hebben in de realisatie tot en met het einde van de bestuursperiode. Op 6 oktober jl. heeft de Raad deze bestuurlijke focus formeel vastgesteld.

Binnen de ambtelijke organisatie is gekozen voor het speerpunt Teamorganisatie. Dit ligt in het verlengde van het traject Zelfsturing, waar in het kader van de reorganisatie in de afgelopen twee jaar hard aan gewerkt is. Juist oppakken van een speerpunt in de teamontwikkeling past in het stadium waar de organisatie momenteel staat. In samenwerking met de sherpa’s is een reisplan opgezet, die nauw aansluit bij het ontwikkelritme van de organisatie.

Het fundament voor Bernheze is nu één doelenboom waar alle activiteiten ondergebracht kunnen worden. Dit draagt bij aan het maken van scherpere strategische keuzes, verdere concretisering en gemeenschappelijke taal.

Vervolgstappen

De gemeente Bernheze gaat komende periode de geleerde werkwijze verder eigen maken om het strategisch vermogen verder te laten groeien. De speerpunten worden verder uitgewerkt en activiteiten worden benoemd en uitgevoerd. Daarnaast wordt het geleerde proces geborgd zodat het ook volgend jaar, bij het bepalen van de koers, kan worden toegepast. Tot slot wordt het een onderlegger bij het bepalen van het bestuursprogramma bij het aantreden van een nieuwe Raad en College na de verkiezingen. Strategisch vermogen wordt daarmee een rode draad binnen Bernheze, welke flexibel meebeweegt als de omgeving hierom vraagt. Proven Partners blijft als sherpa aangehaakt en ondersteunt Bernheze in de stappen die ze gaat zetten.

 

Geef een reactie