Bij het veranderen van organisaties zijn zes aspecten van belang: Strategie, Structuur, Systemen, Managementstijl, Cultuur en Personeel. Deze zes organisatievariabelen vormen het ESH organisatiemodel. Het ESH model is onderdeel van het DOR model (doelen stellen, organiseren en realiseren). ESH richt zich specifiek op het organiseren van organisaties. De zes organisatievariabelen staan met elkaar in balans.
ESH staat voor evenwichtig, samenhangend en heterogeen. Evenwichtig omdat elk element even(ge)wichtig is. Alle vragen ze tijd, energie en aandacht van het management. Het is samenhangend, want als je een van die zes elementen verandert, heeft dat gevolgen voor de andere vijf elementen. De organisatievariabelen moeten dan ook op elkaar worden afgestemd.
En tot slot is het model heterogeen: de invulling van de elementen varieert. Er zijn bijvoorbeeld verschillen tussen formeel en informeel, tussen intern en extern, en naar tijd en plaats.
In een verandertraject moet met al deze aspecten rekening worden gehouden. De toegenomen omgevingsdynamiek betekent dat organisaties, als het ware, steeds vaker permanent in verandering zijn, waardoor continu een (nieuw) evenwicht gevonden moet worden tussen de zes aspecten van het ESH model.
In de professionele organisatie met verandervermogen is de juiste kennis op de juiste plaats in de organisatie aanwezig, zodat op ieder niveau de juiste beslissing genomen kan worden. Hoe moet deze organisatie met een groot verandervermogen er dan uit zien?
In de praktijk zien wij een continue beweging in de organisatiestructuren tussen de flexibele/(project)teamorganisatie en de geregelde/bureaucratische organisatie. Het ideaal is zowel optimalisatie van de geregelde organisatie als flexibiliteit, gecombineerd met een externe focus.